ROC Mondriaan en ‘Heel Den Haag Leest’

De aanleiding voor het leesoffensief was tweeledig: zowel vanuit een van de Mondriaanscholen als Mondriaanbreed werd aandacht gevraagd voor leesplezier en leesbevordering:

Schoolbibliotheek
Docent Rosa Rupert van ROC Mondriaan School voor Business Support zag in haar klassen het positieve effect van lezen op de (taal)ontwikkeling van studenten. Ze wilde een schoolbibliotheek realiseren, met een mogelijke uitbreiding naar alle scholen van ROC Mondriaan.

Vrij lezen
Beleidsmedewerker Marjolein Kool van ROC Mondriaan Onderwijsondersteuning en -Advies merkte dat vrij lezen zowel landelijk als binnen de Mondriaanscholen steeds meer aandacht kreeg. Naar het voorbeeld vanuit Rotterdam wilde zij het leesoffensief ‘Heel Den Haag Leest’ realiseren.

Rosa schreef een innovatievoorstel om de schoolbibliotheek te realiseren en samen met Marjolein besloot zij het leesoffensief op haar school uit te breiden tot ‘Heel Den Haag Leest’. Ze schreef de volgende woorden in haar voorstel:

Uit onderzoek is gebleken dat vrij lezen een positief effect heeft op de taalontwikkeling. Een sterke schoolbibliotheek in combinatie met betrokken docenten zorgt voor hogere leerresultaten en betere taalprestaties.

Gezien de grote hoeveelheid laaggeletterden en het stijgend aantal NT2-studenten binnen het roc is het van belang te investeren in taalonderwijs.

Dit project is een eerste stap richting een grotere aanpak van de laaggeletterdheid in onze regio. Samen met partners als de Haagse bibliotheken, de gemeente Den Haag en andere onderwijsinstellingen zal worden toegewerkt naar een waar leesoffensief: ‘Heel Den Haag Leest’. Als ROC Mondriaan is het onze maatschappelijke opdracht bij te dragen aan de (taal)ontwikkeling van onze studenten.

Het innovatievoorstel van de School voor Business Support werd gehonoreerd door ROC Mondriaan, zodat de schoolbibliotheek kon worden gerealiseerd. Deze werd officieel geopend door Adnan Tekin, voorzitter van de MBO Raad. De successen op het gebied van  leesplezier en -bevordering die Rosa boekte met haar studenten, werden het voorbeeld voor andere docenten binnen ROC Mondriaan. Hierdoor zag ook het College van Bestuur het belang in van lezen op school. Op 1 november 2022 ondertekende ROC Mondriaan daarom het Manifest ‘Heel Den Haag Leest’.

1. Kies een brede basis binnen jouw roc
   Om een sterk leesoffensief te ontwikkelen, is het belangrijk om hierbij verschillende doelgroepen te betrekken: van docenten tot aan facilitair medewerkers, van studenten tot aan beleidsmedewerkers en schooldirecties. Formeer een groep kartrekkers die bij voorkeur bestaat uit collega’s met verschillende functies:  een docent kan waardevolle informatie inbrengen vanuit de onderwijspraktijk en een beleidsmedewerker heeft doorgaans een groot netwerk binnen en buiten het roc.
2. Breng mogelijke partners uit je netwerk enthousiast op de hoogte
   Verken samenwerkingsmogelijkheden met externe partners tijdens netwerkbijeenkomsten of plan een afspraak om met elkaar te praten over leesbevordering en leesplezier. Inventariseer welke initiatieven reeds bestaan in jouw regio en betrek deze bij je plannen. Formeer een initiatiefgroep met de eerste enthousiaste partners en een kerngroep wanneer de groep te groot is voor directe afstemming en regelmatig overleg.
3. Maak een plan van aanpak met doelstellingen en tijdlijn
   Schrijf het plan van aanpak en leg dit voor aan de kerngroep of initiatiefgroep. Vraag om input, zodat het plan breed gedragen wordt. Maak de plannen en doelstellingen concreet in een tijdlijn en maak duidelijk welke organisatievorm je kiest: waar ligt de projectleiding en welke werkgroepen, of commissies zijn er? Wie heeft op welke manier inspraak?
4. Verken de mogelijkheden voor subsidieaanvragen
   Met de financiële begroting in het plan van aanpak kun je mogelijk subsidie aanvragen of fondsen aanschrijven. Verken binnen jouw roc en in je regio welke subsidiemogelijkheden er zijn.
5. Zorg ervoor dat alle betrokken besturen hun handtekening plaatsen onder het Manifest.

• ​ROC Mondriaan heeft twee projectleiders, zodat de taken en tijdsinvestering verdeeld worden. Daarnaast is het een meerwaarde dat zij met elkaar kunnen overleggen. De projectleiders zorgen voor het opstellen en monitoren van het plan van aanpak, de organisatie van inspiratiebijeenkomsten en de financiële verantwoording aan het College van Bestuur en de gemeente Den Haag.
• ​De schooldirecties maken vanuit het plan van aanpak tijd en middelen vrij om leesplezier en leesbevordering te stimuleren. Ze moeten vrij lezen in hun schooltaalbeleidsplan opnemen en docenten stimuleren om lezen in het onderwijs te integreren. Dit kan bijvoorbeeld door samenwerking met de bibliotheek, vrij lezen op het rooster te zetten, of te zorgen voor het professionaliseren van onderwijsteams in leesonderwijs.
• ​Docenten staan veel in contact met studenten, bovendien hebben ze een voorbeeldfunctie. Ze spelen dan ook een belangrijke rol in het bevorderen van leesplezier en leesmotivatie: een docent die enthousiast een boek leest, motiveert hiermee studenten. Een praktijkdocent met een boek in de hand doet dit mogelijk nóg meer, omdat praktijkdocenten vaak rolmodellen zijn voor studenten.

• ​‘Heel Den Haag Leest’ reikt veel verder dan alleen ROC Mondriaan. Hoewel ROC Mondriaan penvoerder is, werkt het roc samen met tientallen partners om leesplezier te vergroten. Niet alleen bibliotheken, maar ook andere scholen, kinderopvangcentra, boekhandels en het kinderziekenhuis in de regio Haaglanden zijn onderdeel van ‘Heel Den Haag Leest’.
• ​Voor ROC Mondriaan zijn de gemeente Den Haag en de bibliotheek de grootste samenwerkingspartners. In de doorlopende leerlijn van leesplezier en leesbevordering is de samenwerking met het gehele onderwijsveld, van kinderopvang tot aan universiteit, heel waardevol. Hier liggen dan ook nog genoeg kansen om leesplezier en leesbevordering te versterken.

Op de 26 scholen van ROC Mondriaan is nog niet overal een school- of campusbibliotheek aanwezig. De School voor Business Support bouwde een lokaal om tot schoolbibliotheek. Momenteel wordt deze bibliotheek ook gebruikt door docenten en studenten van de School voor Zorg en Welzijn. Komend schooljaar wordt de schoolbibliotheek uitgebreid tot campusbibliotheek: een grotere ruimte, met een uitleensysteem en een geaccrediteerde stageplaats, zodat studenten verantwoordelijk worden voor het toezicht en het uitlenen van boeken.

Ook de Taal+ School van ROC Mondriaan heeft een eigen schoolbibliotheek en op de campus voor Entreeonderwijs en ISK/ESK zijn momenteel plannen om een campusbibliotheek te realiseren. Andere scholen beschikken bijvoorbeeld alleen over een boekenplank, maar volgens het plan van aanpak moet ook hier uitbreiding komen.

Schooltaalbeleidsplan
Activiteiten en doelstellingen rondom leesplezier en leesbevordering worden opgenomen in de schooltaalbeleidsplannen. 

Op de 26 scholen van ROC Mondriaan is nog niet overal een school- of campusbibliotheek aanwezig. De School voor Business Support bouwde een lokaal om tot schoolbibliotheek. Momenteel wordt deze bibliotheek ook gebruikt door docenten en studenten van de School voor Zorg en Welzijn. Komend schooljaar wordt de schoolbibliotheek uitgebreid tot campusbibliotheek: een grotere ruimte, met een uitleensysteem en een geaccrediteerde stageplaats, zodat studenten verantwoordelijk worden voor het toezicht en het uitlenen van boeken.

Ook de Taal+ School van ROC Mondriaan heeft een eigen schoolbibliotheek en op de campus voor Entreeonderwijs en ISK/ESK zijn momenteel plannen om een campusbibliotheek te realiseren. Andere scholen beschikken bijvoorbeeld alleen over een boekenplank, maar volgens het plan van aanpak moet ook hier uitbreiding komen.

Schooltaalbeleidsplan
Activiteiten en doelstellingen rondom leesplezier en leesbevordering worden opgenomen in de schooltaalbeleidsplannen. 

Het leesoffensief ‘Heel Den Haag Leest’ wordt gefinancierd vanuit de Haagse Educatieve Agenda van de gemeente Den Haag. Dit zijn de kosten voor het brede leesoffensief: de kosten voor projectleiding, brede communicatie en de organisatie van de inspiratiebijeenkomsten voor alle partners.

Daarnaast maakt iedere partner, dus ook ROC Mondriaan, zelf financiële middelen vrij om de doelstellingen uit het plan van aanpak te behalen. Zo zal ROC Mondriaan de schoolbibliotheken zelf moeten bekostigen. Ook zullen de scholen tijd voor vrij lezen op school moeten vrijmaken. Het plan van aanpak van ROC Mondriaan sluit goed aan bij de doelstellingen uit de Kwaliteitsagenda 2024-2027.

ROC Mondriaan maakt verder gebruik van de stimuleringsregeling van Bibliotheek Den Haag. Dit betekent dat er vanuit specifieke scholen en vanuit de bibliotheek wordt geïnvesteerd in leesbevorderingsactiviteiten.