Rekenonderwijs en taalbeheersing

Aanleiding

Binnen de zorgopleidingen niveau 2 van ROC Mondriaan hebben veel studenten nog werk te verrichten aan hun Nederlandse taalvaardigheid. Deze taalontwikkeling is essentieel voor schoolsucces en vormt een uitdaging in vakken zoals rekenen en burgerschap, waar talige contexten veel voorkomen.

De rekendocenten merkten dat rekenproblemen vaak terug te voeren waren op taalproblemen. Dit leidde tot de wens om de rekenlessen taalgerichter te maken en studenten meer houvast te bieden in het begrijpen van vakoverstijgende taal. De onderzoeksvraag luidde: “Hoe kan het rekenonderwijs effectief afgestemd worden op studenten met taalproblemen en taalachterstanden en hoe stimuleer je de beheersing van rekentaal bij deze doelgroep.”

Om de taalsteun in alle lessen te versterken, ontwikkelde het team een woordenlijst met begrippen die meerdere betekenissen hebben en voor studenten verwarrend kunnen zijn. Denk aan woorden als breuk en schaal. Vervolgens wordt elke periode aan een aantal van die woorden aandacht besteed. Docenten volgen hierbij een vaste structuur met drie fasen. In de eerste weken worden de woorden geïntroduceerd, daarna oefenen studenten met het toepassen ervan, en in de laatste weken voeren zij gesprekken over de woorden om betekenis, context en gebruik te verdiepen. Door de woorden gedurende de hele periode zichtbaar te maken in het lokaal en online, worden de studenten geholpen bij het onthouden van de begrippen.

Een observatie- en feedbackformulier zijn ontwikkeld om de resultaten te monitoren. Bij lesbezoeken observeren collega’s hoe taalsteun wordt ingezet en geven zij feedforward op wat goed werkt en waar kansen liggen. Zo groeit een gezamenlijke aanpak die zorgt voor meer taalbewustzijn bij docenten en meer duidelijkheid voor studenten. Docenten zien dat studenten meer grip krijgen op talige rekenopgaven en dat hun zelfvertrouwen groeit. Ook in de praktijklessen merken docenten dat studenten doelgerichter handelen zodra het taalbegrip toeneemt. Er ontstaat een cultuur waarin taalsteun steeds meer vanzelfsprekend wordt. Collega’s leveren woorden aan, passen lesvormen aan en herkennen hoe taal en rekenen elkaar beïnvloeden. Hierdoor biedt de opleiding studenten een steviger basis in zowel taal als rekenen.