Hoe draagt Kennispunt Taal en Rekenen bij aan de doelstellingen van de Werkagenda?

In de ambitieuze Werkagenda mbo 2023-2027 Samen werken aan talent worden drie prioriteiten genoemd waar het mbo-onderwijs de komende jaren mee aan de slag gaat:

Het bevorderen van gelijke kansen voor álle studenten, de aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt en onderwijs van de toekomst. Uiteraard zijn het vooral de scholen die werk maken van deze prioriteiten, toch levert het Kennispunt MBO Taal en Rekenen ook een bijdrage de doelen van de werkagenda.

“Alle studenten in het mbo moeten gelijke kansen krijgen om hun vaardigheden te ontwikkelen. Ze moeten kunnen deelnemen aan de maatschappij en de arbeidsmarkt, ook als ze extra hulp nodig hebben door bijvoorbeeld een beperking of een moeilijke thuissituatie.”

Wij vragen aandacht voor inclusieve taaleisen en inclusieve taal- en rekenexamens, om de kansen voor anderstalige studenten in het mbo te vergroten.

Het huidige systeem richt zich volledig op studenten die Nederlands als moedertaal hebben, waardoor anderstalige studenten minder kans hebben om het mbo succesvol te doorlopen. Ook volgen veel anderstaligen, vanwege een taalachterstand, een onderwijsroute die minder goed aansluit bij hun andere capaciteiten.
Het Kennispunt Taal en Rekenen pleit daarom voor het inzetten van NT2-staatsexamens om Nederlands te examineren, daarnaast informeert het Kennispunt mbo-scholen over de mogelijkheden om zelf inclusieve taal- en rekenexamens te construeren. Ook besteedde het Kennispunt tijdens platformbijeenkomsten en conferenties aandacht aan het onderwerp ‘omgaan met meertaligheid in de klas’.

De inzet van doelstelling 1.1. draagt tevens bij aan het studentenwelzijn van anderstaligen. De moedertaal is een onderdeel van de identiteit van studenten.

Daarom is positieve aandacht voor meertaligheid in de klas ook belangrijk voor hun welbevinden. Studenten voelen zich dan veiliger en meer thuis op school. Hierdoor neemt de betrokkenheid bij de lessen toe, wat een positieve invloed kan hebben op de resultaten.  Het Kennispunt MBO Taal en Rekenen faciliteert een Lerend Netwerk Rekenen, waarin mbo-scholen aan de hand van eigen ontwikkelvragen én onder begeleiding van rekenexperts het rekenonderwijs verbeteren. Verschillende scholen binnen dit netwerk onderzoeken hoe ze rekenzwakke studenten passend kunnen begeleiden en/of examineren. Passend onderwijs aan rekenzwakke studenten heeft een positief op leerprestaties en geeft studenten een beter gevoel over zichzelf.

Binnen dit Lerend Netwerk Rekenen werken twee scholen aan de doorlopende leerlijn van het rekenonderwijs voor vmbo en mbo. Eén van de doelen hierbij is onderzoeken hoe het rekenonderwijs op het vmbo beter kan aansluiten op het mbo. Dit is vooral in het belang van de kansengelijkheid van rekenzwakke studenten.

Laaggeletterdheid was één van de thema’s waar het Kennispunt tijdens de taal- en rekenconferentie ‘Sterker met taal en rekenen’ in oktober 2023 bij stilstond. Met een interactief theaterstuk over het herkennen en bespreekbaar maken van laaggeletterdheid in het mbo-onderwijs creëerde het Kennispunt bewustwording bij onderwijsprofessionals over dit onderwerp. Op dezelfde conferentie vond ook de lancering plaats van de game Life@18 van Stichting Lezen en Schrijven. De educatieve game is ontwikkeld voor en met studenten in het mbo. Life@18 neemt studenten mee in een groot aantal regelzaken die bij volwassen worden, komen kijken. Aan de verschillende thema’s zijn taal- en rekenonderdelen toegevoegd.

De leesvaardigheid onder jongeren neemt af, toch is vrij lezen geen standaard onderdeel van het curriculum op het mbo. Dit is een paragraaf!

Het leesoffensief ‘Heel mbo leest!’ van Kennispunt MBO Taal en Rekenen en Stichting Lezen geeft mbo-scholen handvatten om vrij lezen structureel een plek te geven binnen het  onderwijs. Doel van het leesoffensief: de taalontwikkeling van studenten stimuleren en daarmee schoolprestaties verbeteren en kansengelijkheid vergroten. Op de website van het Kennispunt staan handreikingen en praktijkvoorbeelden om scholen te ondersteunen bij het vormgeven van een leesoffensief. Het leesoffensief ‘Heel mbo leest!’ werd gelanceerd op 10 november 2023 tijdens de landelijke conferentie die het Kennispunt samen met Stichting Lezen en de MBO Taalacademie organiseerde. Op 7 december 2023 nam demissionair minister Dijkgraaf de handreiking officieel in ontvangst uit handen van het Kennispunt en Stichting Lezen.

Met het project Lerend Netwerk Rekenen draagt het Kennispunt indirect bij aan de gecijferdheid van studenten. In het Lerend Netwerk Rekenen werken ruim twintig onderwijsteams aan eigen ontwikkelvragen op het gebied van rekenonderwijs, of bijvoorbeeld de begeleiding van rekenzwakke studenten. Het doel van het lerend netwerk is het rekenonderwijs evidence inspired te ontwikkelen c.q. te verbeteren. Het Kennispunt werkte bovendien mee aan themapagina rekenen en gecijferdheid in het mbo van het NRO en maakt deel uit van de leidraadcommissie, waarin samen met het rekencollectief en vertegenwoordigers van mbo-scholen wordt gewerkt aan het schrijven van een leidraad rekenen en gecijferdheid in het mbo.

Elke mbo-student moet een goede basis krijgen in Nederlands, rekenen en burgerschap. Voor goed onderwijs zijn genoeg goede docenten nodig. Daarom moet het mbo een aantrekkelijke werkgever blijven. Het mbo is belangrijk voor het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen. Daarom moet het mbo meer inzetten op onderzoek en innovatie, met aandacht voor cybersecurity en privacybescherming.”

Het Kennispunt MBO Taal en Rekenen zet zich ook in om de kwaliteit van docenten Nederlands en rekenen te versterken.

Om te beginnen, werkt het Kennispunt samen met hogescholen, Expertisepunt rekenen-wiskunde en het rekencollectief aan verbetering en afstemming van het
(na-)scholingsaanbod voor docenten basisvaardigheden Op de website van het Kennispunt staat bovendien een menukaart met een scholingsoverzicht voor Nederlandse taal en rekenen. Daarnaast versterkt het Lerend Netwerk Rekenen ook de kwaliteit van de docenten rekenen.

Het Kennispunt MBO Taal en Rekenen is betrokken bij de opzet van het practoraat rekenen en gecijferdheid, waarvan ROC Amsterdam penvoerder is. Het Kennispunt zal het practoraat, waar mogelijk, verbinden aan het Lerend Netwerk Rekenen.